वंश नाश गर्दैछ सिकलसेलले, १० प्रतिशत थारुमा रोग रहेको दावी

वंश नाश गर्दैछ सिकलसेलले, १० प्रतिशत थारुमा रोग रहेको दावी
सकेसम्म राम्रै स्याहारसुसार गरेर हुर्काएका आफ्ना छोराछोरी र नातिनातिना किन बारम्बार बिरामी भएका होलान् भन्ने लाग्थ्यो दिवानीदेवीलाई। एक पछि अर्को सन्तान बिरामी हुँदा उनी गाउँका गुरुवा (धामीझाँक्री) कहाँ पुगिन्, नजिकका औषधि पसलेसँग औषधि सोधिन्। केही पार नलागेपछि अस्पताल गइन्। करीब पाँच वर्षको दौडधूप पछि मात्रै कैलाली मसुरिया गाविस–७ की दिवानीदेवी...

थारु पहिचानके लाग डस्यक गोरपासु

थारु पहिचानके लाग डस्यक गोरपासु
असौंक डस्या पहिल महाडिनलाग अस्या लगाइल डेवारी लस्क्याइल उहमार डस्या हुइल बस्या । मुले, गोरपासु करबेर आपन समुदायके जंग्रार अग्रज युवा ओ कवि, कलाकार, साहित्यकार लोककवि, स्रस्टनसे कैगिलक डन्डुर उक्वाँर भ्याँट मिलल झन्झट आम्हि फे मनके अन्टरमन्टरम पलिबा । डस्याम लम्मा विदाम आफन्तसे उक्वाँर भ्याँट लग्ना, खानपिन ओ रहारंगिट कर्ना,...

संरक्षणको पर्खाइमा जखौर ताल

संरक्षणको पर्खाइमा जखौर ताल
धनगढी उपमहानगरपालिका ७, स्थित जखौर तालले यस क्षेत्रकोमात्र नभई सिंगो जिल्लाकै प्रतिष्ठा बढाएको छ । आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको रोजाइमा रहेको यस तालको उचित संरक्षण भने हुन सकेको छैन । धार्मिकस्थलको समेत पहिचान बनाएको यस तालको संरक्षणमा स्थानीय तथा राज्यले ध्यान दिनसके थप पर्यटकहरुको रोजाइको स्थल जखौर ताल हुनसक्छ । धनगढी...

नेपालको ताजमहल पुग्दा ..

नेपालको ताजमहल पुग्दा ..
‘पाल्पा’ आफैमा प्रकृतिले सजिएको सुन्दर बगैचासरी छ । लाग्छ प्रकृतिले दिनुपर्ने सबै सुन्दरता अञ्जुलीभरी ल्याएर त्यहाँ खन्याइदिएकी छिन् । र’त पाल्पा मनोरम र प्राकृतिक छताले भरिभराउ छ । प्राकृतिक शितलता मनुवाका लागि कहिल्यै नमेटिने प्यास हो । शरीरलाई पानीको तिर्खा लागेसरी हरियालीको प्यास मान्छेलाई लागिरहन्छ । काठमाडौंजस्तो भीडभाड, उकुसमुकुस, ठेलमठेल...

आदिबासी थारुले दशैंमा किन सेतो टीका ग्रहण गर्छन् ?

आदिबासी थारुले दशैंमा किन सेतो टीका ग्रहण गर्छन् ?
सेतो रङ्गलाई प्राकृतिक रङ्ग भन्ने गरिन्छ । पृथ्वीमा कुनै कृतिम रङको उत्पादन नहुँदा सेतो रङ्गकै बर्चस्व थियो । पछि मानवले विभिन्न खोजअनुसन्धान गरेर थरिथरिका कृतिम चिजवस्तुको उत्पदान गरे । अहिले प्राकृतिक सेतो रङ्गभन्दा त्यही कृतिम अन्य रङ्गले रंगाइएका झिलिमिली चिजवस्तुको बजार छ । मान्छेको मन र रोजाई पनि बहुरङ्गी भएको...

मध्ये तराईका थारु समुदायले धुमधामसँग मनाउँदैछन् यमोसा पर्व

मध्ये तराईका थारु समुदायले धुमधामसँग मनाउँदैछन् यमोसा पर्व
सञ्जय चौधरी चित्तवन, असोज १४ गते । चित्तवन र नवलपरासीका थारु समुदायको दास्रो ठूलोपर्व यमोसा अर्थात् (पितृऔंसी) शुक्रवारदेखि सुरुभएको छ । दिवंगत भएका आफन्तहरुको सम्झनामा यो पर्व मनाउने गरिन्छ । यमोसा पर्वमा थारु समुदायका सम्पूर्ण व्यक्तिहरुले पितृहरुलाई तर्पण गर्ने गर्दछन् । दसैंको घटस्थापनाको अघिल्लो दिनलाई यमोसा भनिन्छ । यमोसा पर्व दुई दिन...

संविधानको एकवर्षे उतारचढाव

संविधानको एकवर्षे उतारचढाव
गतसाल २०७२ असोज ३ गते साँझ तत्कालिन राष्ट्रपति डा. रामवरण यादवले संविधानसभा भवनबाट नयाँ संविधान सार्वजनिक गर्नुभएको थियो । सुशील कोइराला मुलुकको प्रधानमन्त्री थिए । २०७२ भाद्र ३० गते राती नौ बजे संसद बैठकबाट संविधानका सबै धारा पारित भएका थिए । बैठकमा उपस्थित ५३२ मध्ये ५०७ जनाले पक्षमा मतदान गरेका...

संसदीय व्यवस्थाको चुनौति

संसदीय व्यवस्थाको चुनौति
हाम्रो एउटा गजबको प्रबृत्ति छ । जुन व्यवस्था अपनाउँछौं त्यो नै सर्वोत्तम व्यवस्थाकोरुपमा व्याख्या गर्छौं । चाहे त्यसबारेमा विस्तृत अध्ययन भएको होस् या नहोस् । त्यसले प्रतिफल दिने आधार होस् या नहोस् । पहिले भाषण गर्छौं अनि कार्यान्वयनतिर लाग्छौं । कार्यान्वयन गर्दैजाँदा त्यसले राम्रो प्रतिफल दिंदैन, अनि हाम्रा भाषण मिथ्या...

तीजको साँस्कृतिक विचलन

तीजको साँस्कृतिक विचलन
नेपाली महिलाहरुको महानपर्व तीजको पौराणिक महत्व, परम्परागत मान्यता र सान्दर्भिकता आजको परिवेशमा आइपुग्दा यसका धेरै आयामहरूमाथिकै भिन्नता आइसकेको छ । हुनत नेपाली समाजलाई पश्चिमा मुलुकका परिवर्तन, जीवनशैली र रहनसहनले पनि प्रभाव पारेको छ । नेपाली समाजमा महिलाको अवस्था पनि विविधपक्षमा सुधार हुँदै यो अवस्थामा आइपुग्दा केहीमाथि उठेको छ । सूचना...

शुरुभयो थारु अतवारी पर्व, के छ ‘अत्वारी’को महिमा

शुरुभयो थारु अतवारी पर्व, के छ ‘अत्वारी’को महिमा
पृष्ठभूमिः आइतवार पर्नेहुनाले यस पर्वलाई अत्वारी भनिएको हो । ‘आइत + वारी’ शब्द अपभ्रंस हुँदै बोलीचालीमा अत्वारी भनिएको हो । कृष्णाष्टमी पछि आउने यसपर्व थारु पुरुषले मात्र व्रतबस्ने फरक मौलिकता र अपनत्वपन बोकेको ठूलो चाड हो । यो वर्ष भाद्र १९ गते आइतबार यो पर्व मनाइँदैछ । हिन्दू चेलीको चाड तीज...